Geachte Adviesraad Sociaal Domein, Aan de Adviesraad Sociaal Domein Son en Breugel Per e-mail: voorzitter.asd.senb@kpnmail.nl Op 14 juni ontvingen wij het advies over het armoedebeleid 2021-2024. Het college is verheugd dat het de Adviesraad Sociaal Domein is gelukt om binnen een termijn van drie weken een advies uit te brengen. Met deze brief geeft het college een terugkoppeling op de gegeven adviezen. We zullen beschrijven op welke manier we de adviezen hebben opgevolgd. Ook geven we een toelichting wanneer een advies niet is opgevolgd. Algemeen 1. Advies: Voeg een indicatie van de te verwachten extra kosten toe. Terugkoppeling: Het is een terechte vraag om een indicatie van de te verwachten kosten toe te voegen aan het beleid. Een financiële paragraaf hoeft geen onderdeel te zijn van een beleid. Ook hebben we alleen een begroting gemaakt voor 2022. Het jaar 2022 willen we gebruiken om goed te monitoren en de begroting bij te sturen waar nodig. De begroting van het nieuwe armoedebeleid is daarom opgenomen in het raadsvoorstel en niet in het beleid. 2. Advies: Formuleer enkele te bereiken doelen per ultimo 2024, waarvoor grotendeels gebruik gemaakt wordt van vragen, die opgenomen staan in het tweejaarlijkse cliëntervaringsonderzoek en die voor de eerste keer in het GGD onderzoek vastgesteld zijn. Terugkoppeling: Het is een terechte opmerking dat er geen doelen zijn geformuleerd. We hebben het advies opgevolgd en enkele doelen geformuleerd over de bekendheid, gebruik en tevredenheid van de voorzieningen. De volgende doelen zijn toegevoegd: • De bekendheid van de voorzieningen stijgt de komende jaren met 10% in 2024. • Het gebruik van de voorzieningen stijgt de komende jaren met 10% in 2024. • De klanttevredenheid van de gebruikers van de voorzieningen wordt gewaardeerd met minimaal een 7,5. Inleiding nieuw armoedebeleid 3. Advies: Maak hier melding van in de tekst met de toevoeging, dat dit mogelijk leidt tot de noodzaak tot tijdelijke extra formatie op het CMD, zodat dit extra verzoek tot ondersteuning snel en afdoende behandeld kan worden. Terugkoppeling: Het klopt dat de cijfermatige gegevens van voor de corona periode stammen. Corona kan ook gevolgen hebben voor het armoedebeleid. Dit hebben we opgenomen in het raadsvoorstel. Wanneer extra capaciteit nodig is, dan zetten we dit in. Op dit moment doen we dat ook. Het is niet nodig om dit beleidsmatig te borgen. 4. Tekstsuggestie: In het verslag van het onderzoek wordt aanbevolen om de doelgroep in beeld te krijgen en om de bekendheid van de regelingen te verbeteren in plaats van ”Een van de aanbevelingen is dan ook de doelgroep in beeld te krijgen en de bekendheid van de regelingen te verbeteren”. Terugkoppeling: De tekstsuggestie is overgenomen in het beleid. Visie armoedebeleid 5. Advies: Benoem de grote betekenis van geleiding naar werk, opleiding en vrijwilligerswerk expliciet in de eerste alinea en neem daarbij op dat de gemeente naast de inkomensregelingen hier in samenwerking met o.a. de WSD maximaal op inzet, onder meer ter bestrijding van armoede. Terugkoppeling: Dit is deels een terechte opmerking. Participatie, vooral in een betaalde baan, is de manier om uit armoede te geraken en heeft bij de gemeente prioriteit. Dit is opgenomen in het arbeidsmarktbeleid. 6. Advies: Voeg fietsen en computers toe aan de voorbeelden, waarvoor niet genoeg geld is, in alinea 2. Terugkoppeling: De twee voorbeelden fietsen en computers zijn toegevoegd aan het beleid. 7. Tekstsuggestie voor armoederegisseur in Visie: Er wordt een armoederegisseur (tenminste 0,8 fte) aangesteld, die in de periode 2021-24 tot taak heeft: a. Te bewerkstelligen dat ultimo 2024 (nagenoeg) iedereen, die volgens de daarvoor geldende criteria in aanmerking komt voor een inkomensregeling, de bij deze regeling(en) horende uitkering daadwerkelijk ontvangt, tenzij betrokkene bewust afziet van deze mogelijkheid. b. Te bevorderen dat de organisaties en samenwerkingsverbanden, die noodzakelijk zijn om dit te effectueren, efficiënt en voor de aanvragers op een snelle en transparante wijze werken. Terugkoppeling: De tekstsuggestie is niet overgenomen. Een visie is op hoofdlijnen, de tekstsuggestie is te concreet. Ook hebben we bij de kadernota incidenteel middelen aangevraagd voor de armoederegisseur voor 2022. Na het eerste jaar willen we evalueren wat de toegevoegde waarde is van een armoederegisseur. Het advies wordt meegenomen bij de uitwerking van de motie armoederegisseur. Wat gaan we doen 8. Advies: Maak duidelijk, dat ondersteuning bij een terugkeer tot het arbeidsproces, voor degenen voor wie dat een reële optie kan zijn, integraal onderdeel uitmaakt van het ondersteuningspakket. Terugkoppeling: Dit is een terechte opmerking. Het hebben van werk helpt bij het oplossen van inkomensproblematiek. Daarom hebben we een ambitieus arbeidsmarktbeleid. Echter het armoedevraagstuk is breder en we kennen ook werkende armen. 9. Advies: Neem op dat er speciale aandacht is voor de extra problemen in de voorlichting aan statushouders en bij het aanvragen van ondersteuning door statushouders op grond van taalproblemen. (Dat kan bijvoorbeeld anderstalig informatiemateriaal, ondersteuning door tolken en opleiding van ondersteuning gevende vrijwilligers m.b.t. financiële problemen betekenen). Terugkoppeling: Bij de gemeente Son en Breugel maken we geen doelgroepen beleid. Het is een terechte opmerking dat er aandacht moet zijn bij de problemen in de voorlichting aan statushouders. We nemen het advies mee in de voorbereiding op de nieuwe wet Inburgering. 10. Advies: Er wordt in de nota uitsluitend vermeld, dat de schuldhulpverlening door twee organisaties wordt verleend, maar er wordt geen woord gerept over het gemeentelijk beleid. Ons inziens dient in een nota armoedebeleid hierover inzicht verschaft te worden. Terugkoppeling: Het klopt dat schuldhulpverlening niet uitgebreid wordt besproken in het armoedebeleid. Er is gekozen om in het armoedebeleid te focussen op preventie en de inkomensregelingen. Er bestaat een aparte beleidsnotitie voor schuldhulpverlening. Meer toelichting wordt daarom niet gegeven in het armoedebeleid. Natuurlijk hoort schuldhulpverlening wel bij het totale aanbod en is daarom meegenomen in het overzicht. 11. Initieer onderzoek in samenwerking met de Stichting Leergeld en andere gemeenten naar de wenselijkheid om de ondersteuningsmogelijkheden van de Stichting Leergeld te verbreden, waarbij naast aan het directe effect daarvan ook aandacht besteed moet worden aan de preventieve betekenis van een dergelijke eventuele verbredingsmaatregelen. Terugkoppeling: Stichting Leergeld is een zelfstandige organisatie die haar eigen beleid voert. Daarmee bepaalt Stichting Leergeld haar ondersteuningsaanbod. Regelmatig is er ambtelijk overleg met Stichting Leergeld en gemeente Best en Oirschot. Tijdens dit overleg wordt dit ook besproken. Dit is aangepast in het armoedebeleid. 12. Advies: Verbeter de informatievoorziening over de voedselbank met als ondertoon, dat er recht op deelname bestaat indien de omstandigheden dat noodzakelijk maken. Bewerkstellig, dat er bijvoorbeeld eenmaal per week vervoer geregeld wordt voor de deelnemers (met als eigen kosten de kosten van openbaar vervoer). Terugkoppeling: De opmerking over het lage aantal gebruikers uit Son en Breugel van de voedselbank is een terechte opmerking. Tijdens de werksessie met een beleidsmedewerker van de gemeente (Kirsten Klein) is dit naar voren gekomen. Hierbij heeft Kirsten ook aangegeven dat de indruk van de voedselbank en van onszelf is dat de afstand tot de voedselbank niet het grootste probleem is waarom mensen geen gebruik maken van de voedselbank. Bij het onderdeel ‘communicatie’ is opgenomen dat de informatievoorziening over de voedselbank wordt verzekerd. 13. Met betrekking tot bereiken van de doelgroep is ons advies: Hij of zij draagt zorg voor: • contacten met alle organisaties, die daadwerkelijk met inwoners uit de doelgroep contacten hebben en ondersteunt hen bij de signalering (denk o.a. aan scholen, artsen, verenigingen, bedrijven, kerken, vrijwilligersorganisaties en organisaties betrokken bij de Vindplaats schulden van het BKR). Hij of zij informeert de organisaties over alle ondersteuningsmogelijkheden en verzorgt zo nodig opleidingsbijeenkomsten. • makkelijk vindbare, juiste en eenvoudig leesbare voorlichting op alle daarvoor in aanmerking komende plaatsen en vormen. Terugkoppeling: Bij ‘wat gaan we doen’ is een deel van het advies overgenomen. Het advies wordt verder meegenomen bij de uitwerking van de motie armoederegisseur. 14. Met betrekking tot het komen tot aanvragen voor ondersteuning is ons advies: Hij of zij draagt zorg voor: • een zo eenvoudig mogelijke aanvraagprocedure en formulieren en voor, zo nodig, ondersteuning bij de invulling van de gegevens en het verzamelen en bijhouden daarvan. • het opnemen van contact in een vroeg stadium bij betalingsachterstanden om ondersteuning aan te bieden. Terugkoppeling: Het advies wordt meegenomen tijdens de uitwerking van de motie armoederegisseur. 15. Met betrekking tot het bevorderen van de samenwerking tussen de bij de armoedebestrijding betrokken organisaties is het afdoende om vast te leggen dat hij of zij elk initiatief kan nemen, dat hij of zij wenselijk acht. Het is daarbij wel van belang, dat deze samenwerkingsafspraken passen bij de afspraken, die in algemene zin gemaakt zijn resp. worden binnen het CMD over de onderlinge samenwerking tussen de partners. Terugkoppeling: Het advies wordt meegenomen tijdens de uitwerking van de motie armoederegisseur. 16. Om het een en ander mogelijk te maken dient de armoederegisseur een goed inzicht te hebben en verder op te bouwen in de problemen, de gevoelens en beweegredenen voor gedrag in de primaire doelgroep (stille armoede). Bovendien zal hij of zij goede en vertrouwelijke terugkoppeling over de gang van zaken naar de personen in de organisaties, die een signaleringsfunctie hebben, moeten geven. Daartoe lijkt het ons wenselijk, dat hij of zij, zeker in een eerste periode, ook zelf contact heeft met (potentiële) aanvragers. Om de organisatorische rol en de rol van consulent voor armoedegevallen onderling vast te leggen is het verstandig tevoren het relatieve tijdsbeslag indicatief vast te leggen, bijvoorbeeld maximaal 20% voor de consulentenrol. Terugkoppeling: Het advies komt niet geheel overeen met de intentie van de motie die door de Raad is aangenomen en het beleid. Bij de uitwerking van de moties van de armoederegisseur en de lokaal sociaal bemiddelaar wordt dit meegenomen. Daarbij is het van belang dat het voor de inwoner helder is bij wie hij of zij terecht kan. 17. Advies: Bij het onderzoek naar de mogelijkheid van een witgoedvoorziening wordt uitgegaan van de volgende uitgangspunten: a. Een gemeentelijke financiële bijdrage is noodzakelijk b. Apparatuur moet aan de volgende eisen voldoen: • Geen slecht energielabel (om energiegebruik en daarbij horende kosten acceptabel te laten zijn) • Niet te oud (om hoge reparatiekosten te vermijden) Terugkoppeling: Het advies is gedeeltelijk opgevolgd. Een gemeentelijke financiële bijdrage hoeft niet noodzakelijk te zijn om een witgoedvoorziening te bewerkstelligen. Onderdeel b van het advies is overgenomen in het beleid, waarbij het iets anders is geformuleerd: van belang hierbij is dat het witgoed een goed energielabel heeft en niet te oud is, om de kosten voor het energieverbruik acceptabel te houden en/of reparatiekosten te vermijden. Communicatie 18. Advies: De gemeente gaat een nieuwsbrief uitgeven voor de uitkeringsgerechtigden en werkt daartoe nauw samen met Clip en vermeldt dat ook duidelijk in de nieuwsbrief. De bijdrage van Clip bestaat bij uitstek uit het aangeven van aan welke informatie behoefte bestaat en uit het bevorderen van de begrijpelijkheid van het taalgebruik in de verstrekte informatie. In de nieuwsbrief wordt er standaard op gewezen, dat aanvullende informatie bij het CMD verkregen kan worden. Terugkoppeling: Tijdens een Clip vergadering is besproken dat het Clip een nieuwsbrief voor uitkeringsgerechtigden gaat maken. De nieuwsbrief wordt 3/4x per jaar meegestuurd met de uitkeringsspecificatie. Omdat de gemeente de uitkeringsspecificatie verstuurt en de nieuwsbrief van Clip daar een bijlage van is, is de gemeente aansprakelijk voor de inhoud. Van tevoren kan de inhoud van de nieuwsbrief ook worden afgestemd met een ambtenaar van de gemeente. Ook is het Clip door het college aangesteld. Ten overvloede wordt opgemerkt dat de kans dat een inwoner de gemeente of het Clip aansprakelijk stelt voor de inhoud van de nieuwsbrief zeer klein is. Kirsten is in gesprek met Clip over het vervolg. Daarom is het beleid iets algemener geformuleerd. 19. Advies: Behalve dat de informatie over het Sociaal Domein, waaronder alles wat betrekking heeft op het armoedebeleid, vindbaar en leesbaar moet zijn op de websites van de gemeente en het CMD is het voor de vindbaarheid voor de burger (namelijk als eerste keuze de vraag op welke website hij of zij moet zoeken) ook noodzakelijk dat er een zodanige afstemming is tussen de websites van de diverse organisaties op het gebied van het Sociaal Domein dat er op zijn minst een gecoördineerde doorverwijzing plaats vindt op die websites. Daarnaast is een duidelijke taakafbakening wenselijk; een taakafbakening, die op de desbetreffende website dan ook duidelijk aangegeven moet staan. Terugkoppeling: Dit advies is niet overgenomen in het armoedebeleid. In de uitwerking willen we hier wel aandacht aan besteden en is hier ook een rol weggelegd voor de armoederegisseur. 20. Advies: Aangezien wij twijfelen of Facebook een medium is waarmee de doelgroep met enige effectiviteit bereikt wordt menen wij dat het wenselijk is eerst zicht te krijgen op welke wijze informatie op internet ingezet moet worden voordat nu al een bepaalde vorm gekozen wordt. Een dergelijk onderzoek past bij de taak van de armoederegisseur. Terugkoppeling: Het is een terechte opmerking dat het wenselijk is om inzicht te krijgen op welke wijze informatie op internet ingezet moet worden. Hier is ook een rol voor de armoederegisseur weggelegd. Dit is opgenomen in het armoedebeleid. Wij zijn van mening dat Facebook wel een medium kan zijn waarmee de doelgroep bereikt kan worden en hebben dat niet uit het beleid verwijderd. 21. Advies: Naast de verbetering van de informatieverschaffing op internet wordt in de komende twee jaar intensief ingezet op het verspreiden van schriftelijke informatie over het armoedebeleid. De armoederegisseur draagt hier zorg voor. Terugkoppeling: het is een terechte opmerking dat er de komende jaren intensief ingezet moet worden op het verspreiden van schriftelijke informatie. De ontwikkeling van de folder voor de inkomensregelingen is bijna afgerond. Deze wordt daarna verspreid. Wanneer het beleid is vastgesteld, moet de folder worden aangepast. Bij de verspreiding van de nieuwe folder nemen we het advies mee. 22. Advies: Verander het begrip formulierenbrigade in sociale raadslieden en voeg toe, dat bewerkstelligd zal worden, dat zij makkelijk bereikbaar zijn voor de ondersteuning zoekende burger. Terugkoppeling: het tekstvoorstel is overgenomen in het beleid. In de nota onder aanpak ontbrekende onderwerpen 23. Advies: Bij een aanvraag voor bijstand en/of kwijtschelding gemeentelijke belastingen dient door de behandelend ambtenaar beoordeeld te worden of dit mogelijk ook kan leiden tot kwijtschelding van heffingen door het waterschap. Indien dat het geval is en betrokkene dat wenst worden de daarvoor noodzakelijke gegevens aan het waterschap doorgeleid en hoeft de cliënt uitsluitend aanvullende informatie aan het waterschap te leveren. Verder dient nagegaan te worden of op termijn de criteria tot toewijzing van kwijtschelding door gemeente en waterschap geharmoniseerd kunnen worden. Dit onderzoek behoort tot het takenpakket van de armoederegisseur en zal vermoedelijk samen met andere gemeentes, die onder het waterschap vallen, uitgevoerd behoren te worden. Terugkoppeling: in het verleden is geprobeerd om dit op te zetten, maar dat is niet gelukt. Het is mogelijk om dit opnieuw te onderzoeken. 24. Advies: De gemeente zal onderzoeken of het mogelijk is om samen met andere gemeenten een aansprakelijkheidsverzekering tegen een aantrekkelijk tarief voor inwoners met een laag inkomen te realiseren. De bestaande ziektekostenverzekering voor lage inkomens kan als voorbeeld dienen. Terugkoppeling: de uitvoeringskosten voor het aanbieden van een aansprakelijkheidsverzekering verhouden zich niet tot de huidige gangbare premie op de markt. De gemiddelde maandelijkse premie voor een aansprakelijkheidsverzekering voor een alleenstaande is €4,00. Er is navraag gedaan of andere gemeenten hier ervaring mee hebben. We zijn niet van plan om een dergelijke verzekering aan te bieden. 25. Advies: De gemeente zal onderzoeken of het mogelijk is een Noodfonds Son en Breugel in het leven te roepen, dat niet door de gemeente beheerd wordt maar waarvan de gemeente wel de basisfinanciering verzorgt. Bij dit onderzoek zal ook uitgewerkt worden onder welke criteria een belanghebbende ondersteuning door het fonds kan verkrijgen, doch in elk geval geldt daarvoor, dat het een dringende in principe eenmalige ondersteuning betreft en dat de aanvrager met een laag inkomen voor het gemelde probleem niet in aanmerking komt voor ondersteuning op basis van een rijks- of gemeentelijke regeling. Terugkoppeling: het advies gaat over particuliere initiatieven. Als er een dergelijk particulier initiatief in Son en Breugel wordt ontwikkeld, dan zijn wij bereid om dit te ondersteunen. 26. Advies: Neem op in de nota, dat de ASD en Clip betrokken zullen worden bij de vaststelling van welke kengetallen als belangrijk voor de te meten ontwikkeling zullen worden beschouwd en welke vragen concreet in de cliëntervaringsonderzoeken over twee en vier jaar gesteld worden. Terugkoppeling: Het advies is overgenomen in het beleid. Hierbij moet worden opgemerkt dat de ASD en het Clip alleen om advies worden gevraagd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Son en Breugel, Namens dezen, Kirsten Klein