Sfeerimpressie van het audioverslag van de politieke avond van de gemeente Son en Breugel, gehouden op donderdag 15 juli 2021 (via Microsoft Teams)
Sessie 1: Nota armoedebeleid 2021 – 2024
Deelnemers:
Mevrouw J. Goossens (voorzitter)
De heer F. den Hengst (griffier)
De heer J. de Jong (DorpsVISIE)
De heer D. Passanea (VVD)
Mevrouw M. Bonnier (CDA)
De heer M. van Beek (Dorpsbelang)
De heer W. Buurke (PvdA/GroenLinks)
De heer S. Philippi (VOOR U!)
Mevrouw M. van Zwieten (D66) Portefeuillehouder:
Wethouder P. van Liempd
Andere aanwezigen:
De heer T. Thalhammer (Adviesraad Sociaal Domein)
Mevrouw K. Gorissen (CliP)
Mevrouw G. Koenen (Stichting Leergeld Best e.o.)
Mevrouw J. Verhoof (notulist Notuleerservice Nederland)
Opening
De voorzitter opent de digitale vergadering om 19.30 uur en heet iedereen welkom. De bijeenkomst is voor pers en publiek te volgen via de livestream. Als er een storing is bij de verbinding wordt de vergadering (tijdelijk) geschorst. Vanavond is er een beeldvormende vergadering ter voorbereiding op de oordeelsvormende vergadering.
Zij vraagt de leden om, ter controle van hun aanwezigheid, te benoemen dat men deelneemt aan de vergadering. In het Presidium is afgesproken dat de fracties eerst één vraag stellen, waarop de wethouder direct kan reageren. Er zal vanavond geen discussie en debat plaatsvinden, maar alleen informatie worden opgehaald.
Nota armoedebeleid 2021 – 2024
VOOR U! merkt op dat er nu een grote tragedie afspeelt in Limburg. Bij het armoedebeleid kan dit ook als probleem worden meegenomen. Spreker wil dit gedachtegoed meegeven en spreekt de steun uit aan alle hulpverleners die bezig zijn het tij te keren.
Dorpsbelang zal de vraag niet herhalen van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD), maar heeft een algemene vraag over hoe het college een verbinding gaat leggen vanuit het armoedebeleid naar de andere beleidsterreinen (gezondheidsbeleid, arbeidsmarktbeleid, inburgering).
Wethouder Van Liempd zegt dat het de vraag is of hier actieve lijnen nodig zijn, of men ervoor moet zorgen dat deze beleidsterreinen elkaar aanvullen. De gezondheidssituatie bij mensen in een armoedesituatie is vaak aantoonbaar slechter. Bij het gezondheidsbeleid wil men het gezonde leven bij de hele bevolking stimuleren. Binnen het armoedebeleid wordt gekeken om financiële barrières weg te nemen voor sporten en bewegen. Bij het arbeidsmarktbeleid is het logischer, maar het hebben van een baan is geen garantie om uit de armoede te komen, maar vaak wel de beste manier. Hier wordt extra ingezet op intensieve begeleiding voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt om tot een betaalde baan te komen. Bij de inburgering wordt niet gekeken naar de financiële situatie. Wel is bekend dat de nieuwkomers het vaak financieel niet breed hebben. De eerste kosten voor inrichting moeten mensen zelf voorschieten, maar bij het inburgeringsbeleid kan de gemeente de eerste kosten voor haar rekening nemen.
PvdA/GroenLinks vraagt waarom er niet gekozen is voor een nota voor integraal armoedebeleid. Het advies van de ASD geeft aan dat een aantal zaken niet is overgenomen en er zijn kritische opmerkingen gemaakt. Een van de zaken geeft aan dat er teveel nadruk wordt gelegd op financiële regelingen, terwijl armoede veelomvattender is. Is het niet beter deze zaken integraal te regelen?
Wethouder van Liempd legt uit dat ervoor is gekozen om eerst te kijken naar de effectiviteit van de regelingen en kort en bondig een visie hiervoor te formuleren. Vervolgens kunnen de regelingen worden getoetst en welke maatregelen er worden ingezet om de inwoners te helpen. Er is voor gekozen om zich te beperken tot de leidende visie en te focussen op de huidige regelingen.
Het CDA was in de veronderstelling dat het armoedebeleid ook tot preventie zou moeten leiden, ook voor stille armoede. Het armoedebeleid is ook belangrijk bij het gezondheidsbeleid, maar men ziet de koppeling nu niet terug. Er is nu een nieuwe regeling toegevoegd over € 150. Klopt het dat hierbij
€ 50 euro besteed kan worden aan sociaal-culturele activiteiten en de resterende € 100 voor sport is bedoeld? Wethouder Van Liempd bevestigt dat dit klopt.
Mevrouw Koenen merkt op dat het mooi wordt omschreven, maar in de dagelijkse praktijk komt de bureaucratie om de hoek kijken met allerlei regels waardoor men verstrikt raakt in de wetten. Veel cliënten zijn laaggeschoold en verdienen door alle regels minder dan de uitkering met de toeslagen. Ook heeft men te maken met de kostendelersnorm en voordeurdelersnorm. Er zijn veel zaken aan de hand die enorm veel pijn doen. Families brengen de kinderen van 21 jaar naar de daklozenopvang, omdat men door de regels zoals de voordeurdelersnorm geen eten meer kan kopen als het oudere kind van 21 jaar thuis blijft wonen. Er is heel veel aan de hand door alle regels, waardoor er veel schrijnende gevallen zijn die niet op te lossen zijn door de bureaucratie. Mensen voelen zich bedreigd door Sociale Zaken, omdat men alles moet blootleggen en geen eigen inbreng hierin hebben omdat aan de regels moet worden voldaan. Mensen raken daardoor in een isolement en nemen de kinderen hierin mee. De praktijk is veel ingewikkelder dan hier gesteld. Werken loont niet altijd.
Als men een uitkering heeft en één van de kinderen gaat werken, dan verliest men deze uitkering. Spreekster wil graag een verbetering hierin zien. Zij heeft al een interview gegeven aan de Rekenkamercommissie.
De voorzitter zegt dat de informatie helder is en de raadsleden de informatie meenemen naar de oordeelsvormende sessie.
DorpsVISIE steunt de opmerkingen van de spreekster en de integrale aanpak van PvdA/GroenLinks. Spreker ziet de visie en concrete doelstellingen, maar kan niet uit het verhaal van de wethouder halen of deze nota de juiste mindset gaat creëren en of men hiermee de doelen gaat halen. Waarom is niet opgeschreven dat geen enkel gezin en geen enkel kind over vier jaar meer in (ongeziene) armoede leeft? Waarom is de ambitie niet iets verder gelegd? Deze discussie is ook met het CMD gevoerd.
Wethouder Van Liempd zegt dat ambities, zoals verwoord in de presentaties, zijn gekozen omdat men realistische doelen moet stellen en omdat iedereen de armoede snel de wereld uit wil hebben. Er is een situatie waarin een deel van de mensen minder geld overhoudt bij bepaalde beroepen dan in een uitkeringssituatie. Het is een belachelijke situatie, maar men kan deze nu niet oplossen.
De voordeurdelersnorm is ook een belachelijke regeling, die men ook niet zelf kan oplossen.
Het is mooi om ambities neer te leggen vanuit een rechtvaardigheidsgevoel. Het zou niet zo mogen zijn, maar het is reëel om de beperkte invloed van de gemeente aan te geven.
D66 vindt de inspraak van mevrouw Koenen heel heftig en vraagt aan de wethouder wat er dan wel mogelijk is met elkaar. Wethouder Van Liempd antwoordt dat een aantal voorstellen wel zoden aan de dijk zet. Men kan hiermee verder gaan door het oprekken van regelingen naar 120%, maar er kan ook besloten worden tot 130%. De instrumenten in het voorstel zijn verbeterd, ten opzichte van het huidige beleid.
VOOR U! zegt dat het verhaal van mevrouw Koenen hard binnenkomt en vindt het lastig om te ontdekken wat de wezenlijke veranderingen zijn en waar de verschillen te zien zijn. Spreker kan ze niet vinden en is teleurgesteld hierin.
Wethouder Van Liempd kan voor de oordeelsvormende vergadering een notitie geven waarin de verschillen te zien zijn, omdat er veel verbeteringen zijn opgenomen. Ook worden er mensen geholpen die nu geen aanspraak kunnen maken door de toegang te verbeteren.
De voorzitter constateert dat de fracties instemmend knikken en blij zijn met de toezegging van de wethouder.
Het CDA vraagt of mevrouw Koenen advies heeft voor de gemeente wat men kan doen. Mevrouw Koenen zegt dat het een utopie lijkt, door alle wettelijke regelingen voor de minima.
Er zijn mensen in schuldsaneringstrajecten die van € 40 per week moeten rondkomen. Mensen uit Son en Breugel kunnen niet op de fiets naar de voedselbank en veel mensen hebben geen vervoer. Dit is jammer, omdat er gezinnen zijn die dit hard nodig hebben. Voor veel mensen voelt dit ook als een straf en dit gevoel moet weggenomen worden, doordat ze overal aan moeten voldoen en alles moeten doorgeven. Men spaart vaak alles op voor de kinderen, zodat de kinderen meer erbij kunnen horen. Men probeert zoveel mogelijk te kunnen voldoen aan de dromen van de kinderen.
Vaak is te zien dat de beugeltrajecten van de zorgverzekeraars niet toereikend zijn en dat de beugels weer uit de mond gehaald moeten worden. Hierover zijn nieuwe afspraken gemaakt met Kinderhulp. Er spelen heel veel zaken achter de schermen.
Wethouder Van Liempd antwoordt dat stichting Leergeld zelfstandig is en het eigen beleid bepaalt. De gemeente geeft geen opdrachten hieraan. Als de stichting een behoefte heeft aan verbreding van de opdracht, kan men altijd met de gemeente hierover in gesprek gaan. Dit geldt ook voor de voedselbank, omdat er serieus met de directie een aantal keer over de afstand is gesproken. Als dit een probleem is kan de voedselbank dit aankaarten aan de gemeente om dit op te lossen.
Hij staat achter zijn woorden dat particuliere initiatieven worden ondersteund voor een Noodfonds. Het zou makkelijk zijn als de kwijtschelding kon bij het Waterschap, maar deze doet dit bij geen enkele gemeente. Men kan de ambtelijke capaciteit beter inzetten bij maatregelen die het wel halen. Het CDA merkt op dat volgens GGD-onderzoek 25% wel gebruik van de voedselbank wil maken, maar dit niet doet. Spreekster vraagt zich af wat het doel is van dit beleid.
Wethouder Van Liempd antwoordt dat het doel staat beschreven in het beleid. Men wil zoveel mogelijk mensen in een armoedesituatie perspectief bieden, door inkomensondersteuning te bieden en helpen op eigen benen te staan. Hierbij is bijzondere aandacht voor kwetsbare jeugd. die men kansengelijkheid wil bieden. Natuurlijk speelt voorkoming van armoede ook een belangrijk rol.
Dorpsbelang zegt dat wordt aangegeven dat het gebruik van de voorzieningen stijgt en ten opzichte waarvan wordt dit gemeten.
Wethouder Van Liempd antwoordt ten opzichte van de meting die door de GGD is gedaan.
Mevrouw Koenen licht toe dat hulp aan jongeren belangrijk is, omdat jongeren uit minimagezinnen een achterstand hebben ten opzichte van andere gezinnen omdat deze meer moeite hebben om een
baan te vinden of een stageplek. Zij hebben vaak een enorme studieschuld en kunnen ook geen huis vinden. Zij vraagt zich af hoe zij in deze stressvolle situatie thuis een studie kunnen doen en volwassenheid en zelfstandigheid kunnen ontwikkelen met minimale middelen. Men is bezig verbinding te leggen met het CMD en andere partijen binnen Son en Breugel, omdat dat in deze gemeente bijna niet mogelijk is. Zij hoopt ook aan te schuiven bij andere gesprekken en gebruikt de gemeente Best als voorbeeld omdat het daar beter loopt.
Wethouder Van Liempd neemt deze informatie voor kennisgeving aan.
VOOR U! hoort dat er veel mensen zijn in Son en Breugel die wel gebruik willen maken van de voedselbank maar dit niet kunnen en merkt de irritatie bij de wethouder. Aan de wethouder wordt gevraagd waarom het wel lukt in de gemeente Oirschot. Dit kan men niet over één kam scheren. Hoe kan het dat men in Son en Breugel niet de toegang heeft tot de voedselbank in Best en vanuit Oirschot wel? Wethouder Van Liempd heeft geen idee, omdat men anders iets hieraan zou doen.
De VVD merkt ook irritatie bij de wethouder en heeft nog veel vragen. Spreker wil nog meer informatie van de insprekers. Het is een belangrijk onderwerp, waarnaar men wil luisteren voordat men een beeld hierover kan vormen.
Wethouder Van Liempd heeft niet gezegd dat er spoed nodig is en vindt dat hem woorden in de mond worden gelegd. Men moet de tijd nemen die nodig is. De overwegingen van het college zijn meegegeven. De VVD vraagt de wethouder om minder geïrriteerd te reageren.
De voorzitter zegt dat dit op een ander moment verder kan worden besproken. Aan de fracties wordt gevraagd of men kan doorgaan naar de oordeelsvormende fase.
Het CDA heeft nog een A4 vol met vragen en heeft zich in de materie verdiept. Spreekster wil voorstellen om samen eerst met elkaar om tafel te zitten, voordat de vervolgvergadering na de zomer aan de orde komt.
D66 sluit zich aan bij de opmerking van het CDA en wil weten wat het effect is als men dit nog blijft uitstellen. Kan de armoederegisseur alvast starten?
Wethouder Van Liempd antwoordt dat alles waar een raadsbesluit voor nodig is niet kan starten.
DorpsVISIE zegt dat de gemeente wellicht pro-actiever hierin kan zijn. Als er nog een beeldvormende sessie komt leidt dit tot herhaling. Men zou ook begin september een werksessie kunnen organiseren om niet teveel vertraging op te lopen in het proces.
De voorzitter vraagt of de leden over dit onderwerp met elkaar apart om de tafel willen samen met de insprekers. Zij constateert dat iedereen instemmend knikt.
Dorpsbelang is het eens met de werksessie en vindt het prettig daarna tot een oordeelsvormende fase over te gaan. De voorzitter zegt dat de griffier aangeeft dat er een werksessie komt ter voorbereiding op de oordeelsvormende fase.
Sluiting
De voorzitter sluit de beeldvormende vergadering om 20.20 uur en dankt ieder voor de inbreng.
de sessiegriffier Frans den Hengst