Verzenddatum: 30 november 2022

Aan de Adviesraad Sociaal Domein Son en Breugel

Per e-mail: voorzitter.asd.senb@kpnmail.nl

Uw brief van:

26 oktober 2022

Uw kenmerk:

Ons kenmerk:1327298

Behandeld door: Kirsten Klein

Doorkiesnummer:+31 499 491 432

Onderwerp: Integraal beleidskader Armoede en schuldhulpverlening

Bijlage(n):

 

Geachte Adviesraad Sociaal Domein,

Op 26 oktober ontvingen wij het advies over het integrale beleidskader armoede en schulden. Het college wil de Adviesraad bedanken voor het weldoordachte advies. Met deze brief geeft het college een terugkoppeling op de gegeven adviezen. We beschrijven op welke manier we de adviezen hebben opgevolgd. Ook geven we een toelichting wanneer een advies niet is opgevolgd.

1. Advies: Wij vinden het niet gewenst, dat de gemeente samen met de ketenpartners zich gaat focussen op het live event gezinsuitbreiding vanuit het perspectief van armoedebeleid (p9 nieuw beleid Preventie). Deze gemeentelijke interventie gaat ons te diep in op de vrijheid van de burger en kan snel een discriminerend tintje krijgen.

Wij adviseren te schrappen: gezinsuitbreiding

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. Bij hoofdstuk 5.1 is gezinsuitbreiding geschrapt. Bij de koppelkansen bij ‘jeugd en intergenerationele armoede’ komt gezinsuitbreiding wel aan bod. Vanuit de lokale coalitie Kansrijke Start is er aandacht voor kwetsbare inwoners en zwangerschap, waaronder financieel kwetsbare inwoners.

2. Het ontwikkelen van een budgetcursus voor jongeren is op zich goed, maar zeker ook belangrijk is om die cursus aan jongeren gratis aan te bieden (p9 punt 1). Daarnaast is het verstandig na te gaan of een dergelijke budgetcursus niet al ontwikkeld is en overgenomen kan worden.

Wij adviseren de tekst “Budgetcursus ontwikkelen voor jongeren” te vervangen door “We zorgen er voor, dat er een budgetcursus voor jongeren beschikbaar is, die door financiële steun van de gemeente voor jongeren tot 18 jaar gratis in de gemeente te volgen is”.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. De zin is ander verwoord, maar de toevoeging dat de budgetcursus voor jongeren tot 18 jaar gratis beschikbaar is, is gemaakt.

3. Aandacht voor vroegsignalering bij de afdeling invordering voor problematische schulden aan de gemeente is prima, maar niet voldoende (p9 punt 7). Bij de gemeente dient er ook aandacht te zijn voor een maatgerichte ondersteuning bij dergelijke problemen.

Wij adviseren toevoeging van de volgende tekst, als aanvulling op punt 7 of als een apart punt: De gemeente zal zo nodig maatgerichte ondersteuning geven bij het oplossen van de financiële problematiek.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. Uitvoeringspunt 7 is aangepast naar ‘Met de afdeling invordering een werkwijze ontwikkelen waarbij er aandacht is voor vroegsignalering. Indien nodig wordt er maatgerichte ondersteuning aangeboden’.

4. Op p11 vierde alinea staat o.a. dat de commissie Lokaal Sociaal Bemiddeling een legitieme oplossing voor een vraagstuk probeert te vinden. Ons inziens is het dermate triviaal, dat een overheidsorgaan slechts legitieme oplossingen voorstelt, dat het ten onrechte argwaan wekt als dat bij deze commissie afzonderlijk vermeld wordt.

Wij adviseren “en legitieme” te schrappen.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen.

5. Op p11 alinea 4 moet duidelijk zijn dat de inschakeling van de commissie Lokaal Sociaal Bemiddeling zowel door het CMD als door betrokken cliënt kan plaatsvinden.

Wij adviseren na “…commissie lokaal sociaal bemiddeling” toe te voegen “zowel door het CMD als door betrokken inwoner” te plaatsen.

Terugkoppeling: Het advies overgenomen.

6. Op p12 punt 11 wordt op grond van stijgende kosten van een collectieve ziektekostenverzekering aangegeven, dat overwogen gaat worden hem te beëindigen en de vrijkomende middelen anderszins in te zetten. Wij zijn van mening, dat een ziektekostenverzekering voor inwoners met een laag inkomen altijd essentieel noodzakelijk is.

Wij adviseren ofwel de aangegeven tekst te laten vervallen ofwel, indien hij gehandhaafd blijft, de volgende zin aan het einde toe te voegen. Indien de collectieve polis niet voortgezet wordt zullen de vrijvallende middelen gebruikt worden om andere vormen van de absoluut noodzakelijke ziektekostenverzekering voor de doelgroep zeker te stellen.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. Punt 11 is komen te vervallen. In de alinea erboven is de tekst ook komen te vervallen. De collectieve zorgverzekering blijven we aanbieden komende beleidsperiode.

7. De subsidie aan de Stichting Leergeld wordt de komende jaren niet verlaagd staat op p13. Gezien de stijgende kosten van goederen en diensten, die door de Stichting verstrekt worden, alsmede door de kans, dat meer kinderen in armoedesituaties terecht komen door de inflatie en daarop achterblijvende inkomsten van gezinnen met kinderen is dit niet afdoende. Bovendien wordt als doel (punt 15) gesteld het bereik van de Stichting Leergeld te vergroten, hetgeen de kosten voor de Stichting zal laten stijgen.

Wij adviseren aan het einde van de zin over het niet verlagen de volgende tekst toe te voegen: “of zo nodig verhogen”.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen.

8. Met betrekking tot de aanschaf van witgoed, hetgeen regelmatig een probleem is voor de doelgroep, ook al wordt er officieel van uitgegaan dat betrokkenen zelf voor vervanging dienen te sparen herhalen wij ons advies 17 over de nota Armoedebeleid 2021. Wij vinden punt 16 uit wat gaan we doen op p13 te vaag. Daar staat uitsluitend, dat er onderzoek gedaan gaat worden zonder tijdsaanduiding en geen enkele indicatie over de uitgangspunten.

Wij adviseren als uitgangspunten van het onderzoek naar de mogelijkheid om (tweedehands) witgoed te verkrijgen toe te voegen:

1. Een gemeentelijke financiële bijdrage is noodzakelijk
2. Apparatuur moet aan de volgende eisen voldoen:
   1. Geen slecht energielabel (om energiegebruik acceptabel te laten zijn)
   2. Niet te oud (om hoge reparatiekosten te vermijden)

Terugkoppeling: Het advies is niet overgenomen. We willen eerst ervaring opdoen met de witgoedregeling die binnenkort beschikbaar komt. De ervaringen van deze regeling nemen we mee bij het eventueel ontwikkelen van een witgoedregeling in de toekomst.

9. Wij zijn van mening, dat duidelijk moet zijn dat de gegevens in de monitor (p18) voor iedereen toegankelijk moeten zijn en willen dat graag expliciet opgenomen hebben.

Wij adviseren om na het woord “dashbord” op te nemen ”, dat voor iedereen via internet toegankelijk is.

Terugkoppeling: Het advies is op een andere manier overgenomen. De zin is veranderd naar ‘Het dashboard wordt gedeeld met de raad als onderdeel van de monitor Sociaal Domein’. De monitor is openbaar beschikbaar. Door aanpassingen in het beleid is de tekst verschoven naar p21.

10. Wij adviseren op p19 bij doelstelling 1 aan de regelingen, die bij de meting meegenomen worden de voedselbank toe te voegen.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen.

11. Wij adviseren om doelstelling 2 op p19 anders te formuleren en te meten. Dit is technisch en complex. Zie bijlage “Er wordt meer gebruik gemaakt van maatregelen en voorzieningen” voor onze advisering.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. In de bijlage wordt echter aangegeven dat de data hetzelfde blijven. Dit hanteren wij dan ook. Het blijft lastig om een vergelijking te maken zoals is geadviseerd. De data van het aantal inwoners en het aantal inwoners tot 120% van het sociaal minimum is bekend. Echter niet alle inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum komen in aanmerking voor de minimaregelingen, omdat niet alleen inkomen een voorwaarde is, maar ook bv vermogen. Desondanks nemen we het advies wel over, om op die manier rekening te houden met het groeien/krimpen van de doelgroep.

12. Bij de doelstellingen en hun monitoring op p19 is geen enkele opgenomen, die ingaat op de tevredenheid van belanghebbenden. Wij merken op, dat meting klanttevredenheid wel genoemd werd in de reactie van het College d.d. 14-6-2021 op het advies van de ASD op de nota Armoedebeleid 2021-24 onder 2 laatste punt. Wij zijn van mening, dat er geen goede evaluatie na vier jaar kan plaatsvinden als er geen doelstelling met één of meerdere kengetallen is m.b.t. de klanttevredenheid. Een klanttevredenheid, die zowel gemeten dient te worden onder belanghebbenden, die wel als die geen ondersteuning op basis van hun aanvraag daartoe gekregen hebben’

Wij adviseren een doelstelling m.b.t. de klanttevredenheid toe te voegen met tenminste één daaraan gekoppeld kengetal.

Terugkoppeling: We hebben het advies op een andere manier verwerkt. We hebben in het beleid opgenomen dat we een klanttevredenheidsonderzoek gaan uitvoeren. De visie geeft geen directe aanleiding tot het formuleren van een doelstelling op de kwaliteit van de dienstverlening. Dit betekent niet dat we het niet belangrijk vinden dat onze dienstverlening goed moet zijn. We voeren daarom wel een klanttevredenheidsonderzoek uit bij de evaluatie van het beleid. Met de resultaten kunnen we de huidige werkwijze waar nodig aanpassen en we nemen de resultaten mee als input voor het volgende beleidskader.

13. Bij de koppelkansen in bijlage 2 staat onder WERK niet vermeld “Opleiden voor werk”. Wij zijn van mening dat opleidingen in sommige gevallen een wezenlijk bestanddeel zijn van de kansen op werk.

Wij adviseren aan het onderwerp WERK in bijlage 2 toe te voegen “Opleiden voor werk”.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. Aan de koppelkans ‘Werk en inkomen’ zijn de volgende zinnen toegevoegd in de 2e alinea na de zin ‘… het liefst naar betaald werk’: ‘Passende ondersteuning wordt daarbij in het bijzonder geboden aan inwoners met een arbeidsbeperking. De Participatiewet biedt voorzieningen om de afstand tot betaald werk te overbruggen. De inzet van scholing en opleiding behoort daar ook toe. Het behalen van kwalificaties is van belang voor het vinden van werk en duurzame plaatsing in werk’.

14. Bij punt 50 van Wat gaan we daaraan doen wordt er gekeken naar hoe kinderopvang en buitenschoolse opvang armoede signaleren en wat er met de signalen gedaan wordt. Wij vinden “kijken” te passief voor “Wat gaan we daarmee doen”.

Wij adviseren een zin toe te voegen: Voor zover nodig zal het contact tussen het CMD en deze instellingen hiervoor versterkt worden.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen.

15. Op verschillende plaatsen in het Beleidskader komen we de noodzaak van vrijwilligers tegen, die geheel zelfstandig of onder coördinatie van professionals ondersteuning verlenen. Er wordt echter geen aandacht gegeven aan hun werving, opleiding (met nadruk op de specifieke kenmerken van armoedebestrijding) en begeleiding.

Wij adviseren op een nader te bepalen plaats in de tekst op te nemen, dat de gemeente waarde hecht aan bijdragen van vrijwilligers ter ondersteuning van de aanpak van de problematiek van inwoners met lage of minima inkomens en zorg draagt voor de noodzakelijke gratis opleiding en bijscholing en waar nodig professionele ondersteuning.

Terugkoppeling: In het voorwoord van het beleidskader besteed de wethouder aandacht aan de waarde die de gemeente hecht aan het bijdragen van vrijwilligers ter ondersteuning van de aanpak van de problematiek van inwoners met lage of minima inkomens. Flankerend aan het armoedebeleid vinden we het belangrijk dat vrijwilligers ondersteund worden. Dit heeft een plek in het te ontwikkelen vrijwilligersbeleid.

16. In het Integraal Beleidskader wordt niets vermeld over het oprichten van een Sociaal Noodfonds. Dat valt op omdat de ASD reeds lang een dergelijk instituut bepleit. Bovendien zijn in de nota “De cirkel doorbreken, Integrale visie op armoede Son en Breugel” d.d. februari 2022, vastgesteld door de gemeenteraad, het College in hoofdstuk 6 als inspiratie “een vangnet voor als de gemeente “nee” moet zeggen” en “een noodfonds voor onvoorziene zaken” als concrete ideeën meegegeven.

Wij adviseren het volgende op een nader te bepalen plaats in de tekst op te nemen. De gemeente draagt zorg voor het tot stand komen van een Sociaal Noodfonds, dat niet door de gemeente beheerd wordt maar waarvan de gemeente wel de startkosten en de basisfinanciering verzorgt. Nader wordt uitgewerkt onder welke condities belanghebbenden ondersteuning door het fonds kunnen krijgen, doch in elk geval geldt daarvoor, dat het een dringende in principe eenmalige ondersteuning betreft en dat de aanvrager met een laag inkomen voor het gemelde probleem niet in aanmerking komt voor ondersteuning op basis van een rijks- of gemeentelijke regeling. We nemen ons voor dat het Sociaal Fonds uiterlijk einde eerste kwartaal 2023 operationeel is.

Indien het college al vóór het verzenden van het voorstel tot vaststelling van het Integraal beleidskader aan de gemeenteraad besloten heeft tot het tot stand laten komen van een Sociaal Noodfonds, dan dient deze voorgestelde tekst uiteraard daaraan aangepast te worden

Terugkoppeling: Het advies is op een andere manier verwerkt. In het beleidskader is de volgende zin opgenomen in hoofdstuk 5.2: ‘Het noodfonds kan een oplossing zijn voor inwoners waarbij maatwerk nodig is, maar waarbij voorliggende voorzieningen en regelingen geen oplossing bieden’. Naar verwachting vindt een collegebesluit over het Sociaal Noodfonds eerder plaats dan de besluitvorming in de raad over het beleidskader.

17. Het is een bekend probleem, dat door talloze toeslagen op grond van rijksregelingen en gemeentelijke regelingen het verkrijgen van bepaalde extra inkomsten door (meer of anders) te gaan werken negatief kan uitpakken, dan wel onevenredig weinig inkomensstijging bewerkstelligt. De opmerkingen over “werken moet lonen” in het Beleidskader wijzen hier ook op. Veel regelingen hebben een scherp kantelpunt in de criteria om er onder te vallen, bijv. 120% van de geldende bijstandsnorm. Zodra betrokkene daar iets boven zit komt hij of zij niet in aanmerking voor ondersteuning. Zou het niet mogelijk zijn voor ondersteuningsregelingen van groter financieel belang vaker een afbouw te hebben, al naar gelang het maximale toelaatbare inkomen overschreden wordt. Dan wordt zeker niet alles, maar wel iets afgehaald van de scherpte van het kantelpunt.

Wij adviseren op een nader te bepalen plaats in de tekst het volgende op te nemen. We zullen onderzoeken of voor gemeentelijke ondersteuningsregelingen en voor door het rijk door de gemeente uit te voeren regelingen, die daarvoor de ruimte bieden, een afbouw van de ondersteuning in te voeren is indien betrokkene een beperkt boven het nu in de regeling gestelde maximale inkomen heeft.

Terugkoppeling: Het advies is overgenomen. In hoofdstuk 5.2 is het volgende actiepunt opgenomen: ‘We onderzoeken of het mogelijk is om een afbouw van de ondersteuning in te voeren voor gemeentelijke ondersteuningsregelingen en voor regelingen die de gemeente van het Rijk moet uitvoeren’.

18. In het Beleidskader is geen aandacht besteed aan de toezegging van het College op advies 23 van de ASD m.b.t. vereenvoudiging van het aanvragen van kwijtschelding van heffingen van het waterschap door op verzoek van betrokkene noodzakelijke gegevens door te geleidden. Het College stelde destijds: “In het verleden is geprobeerd om dit op te zetten, maar dat is niet gelukt. Het is mogelijk dat opnieuw te onderzoeken.”

Is dat onderzoek er geweest en zo ja met welke resultaten?

Wij adviseren, dat als er nog geen onderzoek geweest is, dat onderzoek alsnog in het Beleidskader op te nemen. Als er wel een onderzoek geweest is en dat negatief uitgepakt is door gebrek aan bereidwilligheid bij het waterschap adviseren wij op te nemen, dit onderwerp met andere gemeenten, die in ons waterschap liggen, te bespreken om na te gaan of een gezamenlijke aanpak richting waterschap mogelijk is.

Terugkoppeling: Het betreffende onderzoek heeft nog niet plaatsgevonden. Samen met de gemeente Nuenen zullen we het gesprek aangaan met het Waterschap om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor gegevensuitwisseling. In hoofdstuk 6 is het volgende actiepunt opgenomen: ‘Mogelijkheden onderzoeken tot vereenvoudiging van het aanvragen van kwijtschelding van heffingen van het waterschap’.

Met vriendelijke groet, Namens Burgemeester en wethouders, Kirsten Klein

Deze brief is digitaal ondertekend en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening.